Yassıada'dan görünen Sivriada ve üzerinden geçen leylek sürüsü

Marmara'da Kalamar Nerede? Sivriada ve Kalamarı

27 Ekim 2026 Navitek

Adalar vapurunun güvertesindesin. Kınalı geçti, Burgaz yaklaşıyor. Uzakta, Yassıada'nın ötesinde denizden sivri bir kaya yükseliyor. Ağaç yok, ışık yok, kimse yaşamıyor. Yanındaki yaşlı amca çayını karıştırıp mırıldanıyor: "Hayırsızada..."

Bu yazıda o kayanın hikâyesini, sonra da asıl meseleyi konuşacağız: Marmara'da kalamar nerede, ne zaman, nasıl? Egi seçimi ve jerk tekniğinin ince ayarını Kalamar Avı Rehberi yazımızda anlattık. Burada işin harita tarafındayız.

Sivriada: Küçük kaya, büyük hikâye

Sivriada, İstanbul'un Adalar ilçesine bağlı ama kimsenin yaşamadığı minicik bir ada. Yüzölçümü yaklaşık 0,05 kilometrekare, tepesi denizden 90 metre kadar yükseliyor. Bizanslılar ona "sivri" anlamına gelen Oxeia demiş. Bugünkü adı da aynı şeyi söylüyor.

Bu kaya bir zamanlar Bizans'ın sürgün yeriydi. Gözden düşen din adamları, hatta patrikler buraya gönderildi. Yalnızlık arayan keşişler de geldi; adada Bizans'tan kalma manastır kalıntıları hâlâ duruyor. Bir de taşları var: Haydarpaşa Limanı'nın dalgakıranında Sivriada'dan sökülen taşlar kullanıldı.

"Hayırsızada" adının hikâyesi ise hüzünlü. 1910'da İstanbul sokaklarından toplanan on binlerce köpek bu çıplak adaya bırakıldı. Havlamaların şehirden duyulduğu anlatılır. Halk bu olayı uzun yıllar unutmadı; adı da öyle kaldı.

Burgazada'daki Sait Faik Abasıyanık Müzesi'nde yazarın oturan heykeli — Burgazada'da Sait Faik Abasıyanık Müzesi'nin önündeki heykel. Sivriada'yı hikâyelerine taşıyan yazar burada yaşadı.

Edebiyat da bu adayı sever. Burgazada'da yaşamış Sait Faik'in "Sivriada Geceleri" hikâyesinde anlatıcı, iki balıkçı arkadaşıyla geceyi adada geçirip sabah erkenden balığa çıkmak ister. Poyraz kalkar, kayık bir mağaranın önüne savrulur, gece uzar. Bir balıkçı için bundan güzel davetiye mi olur?

Peki kalamar nerede?

Marmara'da kalamar denince akla gelen adreslerin başında Adalar çevresi geliyor. Sonbaharda kıyıdan kalamar avı yapılan yerler arasında sayılıyor. Adalar'ın sualtı da canlı: Burada dalış yapanların kameraya aldığı canlılar arasında kalamar da var; ahtapot ve ıstakoz sık görülüyor. Sivriada da Adalar'ın bilinen dalış noktalarından biri.

Marmara Denizi'nde beyaz kayalıklarıyla Sivriada — Uzaktan Sivriada: sarp, kayalık ve çıplak.

Sivriada'nın dibi kaya ve taş bloklarla dolu, derin su kıyıya çok yakın. Kalamarın sevdiği zemin tarifi de tam böyle: kayalık ve taşlık dipler, otlu (deniz çayırlı) yamaçlar, kumla kayanın birleştiği geçişler. Küçük balık ve karides buralarda toplanır; kalamar da pusuya buralarda yatar. Kıyıya yakın 4-5 metrelik bu tür yerler çoğu zaman iş görür.

Kıyıdan mı, tekneden mi?

Sivriada'ya vapur yok. Oraya gitmek istiyorsan teknen olmalı. Adanın güneyinde eski, küçük bir liman var; hafta sonları amatör tekneciler de uğruyor. Yalnız girişte oyalanma, akıntı tekneyi güneye sürükleyebiliyor. Gündoğusu ve keşişleme estiğinde de limanın içi çalkalanıyor. Bağlanacaksan kıçtan kara yanaşmak öneriliyor; geçen feribotların ve büyük gemilerin dalgası içeriyi bir anda karıştırabiliyor. Gece kalacaksan bunu hesaba kat, halatlarını sağlam bağla.

Tekneden avın sırrı sürüklenmek. Tekneyi rüzgâra bırak, egi'yi dibe yakın çalıştır. İlk kalamarı nerede aldıysan orayı not et; vuruşlar kesilince oraya dön. Rüzgâr hızlıysa çapa ile yavaşla. Tekneden dikey av için Savage Gear Squid Finger 8 cm 35 gr tam bu iş için yapılmış: içi çıngıraklı, oval kesitli bir ika metal. Düşerken titreyerek kalamarı uzaktan çağırır.

Savage Gear Squid Finger: tekneden dikey kalamar avı için ika metal.

Teknen yoksa da üzülme. Adalar'ın iskeleleri, kayalık burunları ve limanları kıyıdan av için birebir. Akşam lambalar yandığında ışığın düştüğü suyu tara. Uzağa atman gerekiyorsa Savage Gear Super Cast Egi tungsten iç ağırlığıyla uzun atış için tasarlanmış. Sığ versiyonu 1-10 metrede, derin versiyonu 3-15 metrede çalışıyor.

Havadan Kınalıada, Burgazada, Kaşık Adası ve Heybeliada — Havadan Adalar: Kınalıada, Burgazada, Kaşık ve Heybeliada. Kayalık burunlar kıyıdan kalamar için iyi adresler.

Hangi egi, hangi derinlik?

Kural basit: Sığda yavaş batan, derinde ve akıntıda hızlı batan egi. Kıyıda 4-5 metrelik suda 2.5 ya da 3.0 numara; Sivriada'nın derine hızla inen yamaçlarında ve akıntıda 3.5 numara.

Gece için fosforlu egi şart. Savage Gear Powerglow Egi #3.0 güçlü fosforu ve dengeli batışıyla sığ suda rahat oynar. Mustad Baku Projectile ise Akdeniz kalamarı için geliştirilmiş; içten kayar ağırlığı atışı uzatıyor, 001 ve 003 renkleri karanlıkta parlıyor.

Savage Gear Super Cast Egi: tungsten ağırlıklı, uzak atış egi'si.

3.5 numara egi'yi rahat sallamak istersen Savage Gear Defiance SG2 Eging 2,59 m 2.5-4.0 numara egi atıyor; hem kıyıda hem teknede iş görür.

En iyi dönem: Yapraklar dökülünce

Marmara'da kalamar sezonu sonbaharla açılır. Balıkçıların gözlemine göre ekimden önce kalamar üreme dönemindedir, pek görünmez. Ekimden ocağa kadar ana dönem; bazı balıkçılar marta kadar devam eder. Soğuyan su kalamarı kıyıya yaklaştırır. Gün içinde en iyi saatler akşam alacası, gece ve şafak. Dolunay gecelerinde lambanın çekiciliği azalır; karanlık geceleri kolla.

Bir akşam Adalar'a geç. Sivriada'ya uzaktan bir selam ver, iskele lambası yanınca egi'yi at. Sait Faik'in balıkçıları gibi sabahı denizde karşılamak istemezsen de olur. Ama inan bana, kova dolunca saat nasıl geçti anlamayacaksın. Rastgele!

Kaynaklar

Görseller: Kapak — Sivriada - Yassıadadan Görünüşü ve Leyleklerin Göçü 2013, Hamdigumus, Wikimedia Commons, CC0. Sait Faik heykeli — Sait Faik Abasıyanık Müzesindeki heykel (Burgazada, 2024), Dr.Wiki54, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Sivriada — Insel Sivriada im Marmara Meer, RThiele, Wikimedia Commons, CC BY 3.0. Adalar — Kınalıada Burgazada Kaşık Heybeliada, Wikimedia Commons, CC0. Ürün görselleri Navitek mağazasından.

Bloga dön