Kalamar Avı Rehberi: Akşam Alacasında Egi'yi At, Kalamarı Kap
NavitekEkim akşamı. Güneş batmış, iskelenin lambası yeni yandı. Işığın düştüğü suda minik balıklar kıpır kıpır. Egi'yi atıyorsun, sayarak batırıyorsun, iki kısa silkeleme... Ve misina birden ağırlaşıyor. Tebrikler, kalamar avının tatlı belasına bulaştın. Bir kere yaşadın mı, her sonbahar akşamı gözün denize kayar.
Bu işin adı eging. Japonların bulduğu, karides biçimli kalamar zokasıyla (egi) yapılan at-çek tekniği. Takımı hafif, keyfi ağır. Aşağıda sezonu, saati, egi seçimini, takımı ve kalamarı mürekkebe bulanmadan almayı sohbet eder gibi anlattım.
Kalamar ne zaman gelir, saat kaçta uyanır?
Kalamarın asıl zamanı sonbahar ve kış. Bozcaada balıkçıları ana dönemi ekimden ocağa kadar sayıyor; ekimde gelenler 150-250 gram civarında, ocağa doğru iyice irileşiyor. Bazı rehberler mevsimi marta kadar uzatıyor. Soğuyan su kalamarı kıyıya yaklaştırır, senin işin de kolaylaşır.
Saat seçimi kolay: gün batarken, gece ve gün doğarken. Güneş tepedeyken kalamar derine çekilir; ışık azalınca sığa, yani sana gelir.
Işık senin gizli silahın. İskele ya da liman lambası küçük balığı toplar, kalamar da sofranın peşinden gelir. Egi'yi ışığın karanlıkla birleştiği sınırdan geçir; kalamar çoğu zaman o gölgede pusuya yatar. Bir not daha: Dolunay gecelerinde ortalık zaten aydınlık olduğu için lambanın çekiciliği azalır, av biraz sönük geçebilir.
Kalamar nerede durur?
Kalamar kayalık ve taşlık dipleri, otlu (deniz çayırlı) zeminleri ve kumla kayanın birleştiği geçişleri sever. Buralarda küçük balık ve karides boldur. Kıyıdan 4-5 metre derinlikteki böyle yerler çoğu zaman yeter. İskele ayakları, burun başları ve limanlar da klasik adreslerdir. İstanbul'da ve Marmara'da nereye gideceğini merak ediyorsan Marmara'da kalamar ve Sivriada yazımıza göz at.
Egi seçimi: boy, batma hızı ve renk
Egi'ler numarayla anılır. Numara büyüdükçe zoka uzar, ağırlaşır ve daha hızlı batar.
| Numara | Ne zaman? |
|---|---|
| 2.5 | Sığ ve sakin su, küçük kalamar; yavaş batar |
| 3.0 | Her işe yarar; kıyıdan başlamak için ilk tercih |
| 3.5 | Derin, rüzgârlı ya da akıntılı yer, iri kalamar |
Batma hızı paketin üstünde yazar, kaçırma. Örneğin Yo-Zuri Egi Aurie-Q Cloth serisinde 2.5 numara (10 g) metreyi 5,3 saniyede, 3.0 numara (14,5 g) 3,7 saniyede, 3.5 numara (19 g) 3,2 saniyede iniyor. Sığ suda yavaş batan, derinde hızlı batan egi seç. Böylece kaç saniyede dibe değeceğini de bilirsin.
Yo-Zuri Egi Aurie-Q Cloth: dengeleyici yüzgeçle düzgün batan klasik egi.
Renkte işin sırrı ışık. Berrak ve güneşli suda kahve, gümüş, karides gibi doğal tonlar iyi çalışır. Bulutlu, dalgalı ya da bulanık suda pembe ve turuncu gibi parlak renklere geç. Gece ise fosforlu (glow) ya da UV egi öne çıkar. Gece için Savage Gear Squid Beat Egi #3.0 iyi bir aday: UV aktif, içinde çıngırak var, üstündeki ikinci halka da onu derinde daha uzun tutuyor.
Takım: ince, hassas, hafif
- Kamış: 2,40-2,70 metre, ucu hassas bir egi kamışı. Egi kamışlarının çoğunda atar gram yerine egi numarasıyla yazar, ona bak. Savage Gear Defiance SG2 Eging 2,50 m 1.5-3.0 numara egi atar, 129 gramlık hafif ve hızlı aksiyonlu bir kamış.
- Makine: 2500 ya da 3000 boy bir spin makine yeter.
- Ana ip: PE 0.6-1.0 örgü ip. İnce ip uzağa gider ve vuruşu eline taşır. Seaguar Lure Edition PE 8 0.6 ve 0.8 numarada bu iş için biçilmiş kaftan.
- Lider: Ucuna 1-2 metre flüorokarbon bağla; 0,23-0,28 mm iyi bir aralık. Seaguar Fluoro FC Shock Leader 0,235, 0,260 ve 0,285 mm seçenekleriyle tam bu aralıkta.
Savage Gear Defiance SG2 Eging 2,50 m: en ufak dokunuşu hissettiren egi kamışı.
Jerk ve bekle: işin dansı
Teknik basit ama ritim ister. Egi'yi at ve batmaya bırak. İlk atışta dibe yakın çalış, sonraki atışlarda bekleme süresini kısaltıp orta suyu ve yüzeyi yokla. Sonra kamış ucunu 1-3 kez kısa ve sert kaldır. Egi kaçan bir karides gibi zıplar. Ardından misinayı hafif gevşek bırak ve egi'nin süzülmesini izle.
Asıl an bu bekleyiş. Vuruşların büyük kısmı egi süzülürken gelir. Yani çay demlenirken sabır nasıl gerekiyorsa, burada da öyle.
Vuruşu nasıl anlarsın?
Kalamar balık gibi çekip kaçmaz. Egi'yi kollarıyla sarar. O yüzden işaretler incedir: misina ağırlaşır, yana kayar, batan egi birden durur ya da kamış ucunda yumuşak bir baskı hissedersin. Böyle bir şey olunca kamışı kontrollü kaldır ve sabit hızda sar. Sert tasma yapma, kollar kopabilir. Çekerken ipi asla boşa bırakma; taç iğnenin dili yok, gevşeyen ipte kalamar kendini bırakıverir.
Kalamarı alma: mürekkebe dikkat!
Kalamar sudan çıkarken son kozunu oynar: mürekkep. Ceketine, teknenin güvertesine, iskele taşına... Nereye denk gelirse. Yavaş sar ki mürekkebini suda boşaltsın. Kıyıdan uzun saplı bir kepçe büyük kolaylık sağlar. Kepçeyi arkadan yaklaştır ve ağı eğ ki fışkırtırsa denize gitsin. Sonra kalamarı doğrudan kovaya al.
Mutfağa kısa bir ipucu
Bozcaadalıların yumuşatma usulü şöyle: Temizlediğin kalamarı biraz şeker ve karbonatla beş dakika yoğur, üstüne bir şişe soda ekle ve en az üç saat beklet. Sonra halka halka kes, kızgın yağda çabucak kızart. Yanına limon ve bir avuç roka. Gerisini sofradaki kahkahalara bırak.
Hadi, egi kutunu hazırla. Akşam iskele lambası yanınca görüşürüz. Rastgele!
Kaynaklar
- Bozcaada Balıkçılığı — Kalamar
- Hedef Balık — Kalamar avı ve teknikleri
- Kalamarav — Kıyıdan ve tekneden kalamar nasıl avlanır?
- Fishack — Kalamar avı nasıl yapılır? Zoka ve takım rehberi
- Cast & Spear — Best Squid Jigs for Calamari Fishing
Görseller: Kapak — Loligo vulgaris. Sala Maremagnum. Aquarium Finisterrae, Museos Científicos Coruñeses, Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0. İskelede akşam — Alessandro Cesar Santos, Unsplash Lisansı. Egi — Turlutte.jpg, Irønie, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Taze kalamar — Loligo vulgaris.jpg, Hans Hillewaert, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Kalamar tava — Calamari fritti in Izola Isola, domjisch, Wikimedia Commons, CC BY 2.0. Ürün görselleri Navitek mağazasından.